Pink Floyd stemmingen.

Tabboeken, transcripties en de gitaarnotities die op gilmourish.com zijn verzameld, zijn het erover eens dat de gewone gitaarpartijen van Pink Floyd in standaardstemming staan (E A D G B E), van Syds Esquire op Piper tot Gilmours Black Strat op Dark Side, Wish You Were Here en The Wall, zijn Steinberger op A Momentary Lapse of Reason en zijn Strats op The Division Bell. Slidepartijen op een gewone gitaar staan ook in standaardstemming: Syds slidepartijen op Astronomy Domine en Lucifer Sam, gespeeld met een Zippo-aansteker,, en Gilmours slide op If, San Tropez en Echoes, staan allemaal zo in de tabs.

De uitzonderingen, allemaal vermeld op de albumpagina's:

• Steelgitaar in open E-mineur (E B E G B E): One of These Days. Gilmour gebruikte later dezelfde stemming op het podium voor High Hopes.
• Steelgitaar in open G6 (D G D G B E): The Great Gig in the Sky, en de slide-fills van Breathe. Live ook Shine On You Crazy Diamond en Wot's... Uh the Deal.
• Open G, door Syd geleerd: Fearless, gespeeld door Roger Waters. Tabs verschillen over de exacte snaren; we vermelden G G D G B B, zoals de meest gedetailleerde transcriptie heeft.
• Drop D (D A D G B E): The Narrow Way op Ummagumma (tabs) en Run Like Hell op The Wall (Gilmours eigen woorden).
• D Standard (D G C F A D): Dogs op Animals, een hele toon lager.
• Akoestisch met hoge snaren: Hey You, waar Gilmours Ovation snaren een octaaf hoger heeft.
• DADGAD: Poles Apart op The Division Bell, waarvan Gilmour zei dat het recht uit de stemming kwam.

Een tuner toetst elke noot aan een referentie-A, meestal 440 Hz. Een plaat kan om veel redenen een paar cent boven of onder dat raster zitten: de band stemde op een piano of orgel dat zelf niet klopte, een bandrecorder liep iets te snel of te langzaam, of een nummer werd met de tape langzamer opgenomen en op normale snelheid afgespeeld. Een cent is een honderdste van een halve toon. Onder ongeveer 5 cent hoort niemand het; bij 10 tot 15 hoort een oplettend oor een valse rand; vanaf 20 klinkt meespelen in standaardstemming op A 440 duidelijk vals.

We zochten naar gepubliceerde cijfers over de toonhoogte van deze platen en vonden er geen. Het enige varispeed-verhaal met een bron is Welcome to the Machine: Gilmour heeft gezegd dat de tape een halve toon langzamer werd gezet, zodat hij één zangregel kon halen, en daarna weer op normale snelheid, waardoor het klare nummer op de opgenomen toonhoogte blijft. Dus elk cijfer op deze pagina is van TuneLit zelf, gemeten op de exemplaren van de eigenaar.

In het kort:

• De meeste albums zitten binnen 10 cent van A 440. A Saucerful of Secrets, Atom Heart Mother, Obscured by Clouds, The Dark Side of the Moon en The Division Bell zitten op kamertoon. The Piper at the Gates of Dawn, More, Meddle en Wish You Were Here staan 6 tot 10 cent te laag, Animals en The Final Cut 6 tot 7 cent te hoog.
• The Wall is te hoog. Ongeveer 11 cent in totaal (A ≈ 443), en sommige nummers veel meer: In the Flesh? ongeveer 39 cent, Hey You en Run Like Hell ongeveer 26, In the Flesh en Outside the Wall ongeveer 20. Alleen Nobody Home zit op kamertoon.
• Singles wijken af van hun albums. Time staat ongeveer 23 cent te laag, terwijl de rest van The Dark Side of the Moon op 440 staat en The Great Gig in the Sky 11 cent te hoog is. One of These Days staat 22 cent te laag en Fearless 17, terwijl Seamus en Echoes op 440 staan. The Gnome staat 34 cent te laag, The Gold It's in the... 26.

De Stemmen-knoppen bevatten deze afwijkingen al. Om er zelf één in te stellen, kies je de stemming, tik je op de A 440-chip en vul je de waarde van het nummer in: 443 voor The Wall, 434 voor Time, 450 voor In the Flesh?. Een meting hoort het resultaat, niet de oorzaak, dus ze kan niet zeggen of een te hoog nummer op hoog gestemde instrumenten is gespeeld of op de tape is versneld.

Gilmours slide-geluid op de albums uit de jaren 1970 kwam vooral van steelgitaren die plat op zijn schoot of op een standaard werden bespeeld, niet van een slide op een Strat. Volgens gilmourish.com kocht hij in 1970 in Seattle een Fender 1000 dubbelhals pedal steel en gebruikte hij die, meestal zonder de pedalen, op Meddle, The Dark Side of the Moon en Wish You Were Here. Vanaf 1974 speelde hij op het podium goedkope Japanse Jedson lap steels, en vanaf 1994 een Fender Deluxe uit de jaren 1960.

Twee stemmingen dekken bijna alles:

• Open G6, D G D G B E. Open G met de hoogste snaar van D naar E omhoog, zodat een rechte barré een G-majeurakkoord met een extra sext geeft. Breathe, The Great Gig in the Sky en Shine On You Crazy Diamond Part VI gebruiken hem, en live ook Wot's... Uh the Deal.
• Open E-mineur, E B E G B E. Een barré over alle snaren geeft een mineurakkoord. One of These Days, zoals die uit de opname in tabs staat en zoals Gilmour het sinds 1971 op het podium speelt (eerst op een Stratocaster, later op lap steel), en High Hopes op het podium.

Je hebt geen steelgitaar nodig om deze partijen te spelen. Stem een reservegitaar op de noten hierboven, verhoog de snaarhoogte als dat kan, en speel met een slide die op de snaren rust. De tuner van TuneLit werkt met elke zes noten: de Stemmen-knoppen voor One of These Days en The Great Gig in the Sky openen hem met deze snaren al ingesteld, en voor Breathe en Shine On, waar de hoofdgitaar in standaardstemming staat, geven de nootnamen van het nummer de steelstemming.

Voor The Wall heeft Gilmour een Ovation-akoestische gitaar opnieuw bespannen met gewone snaren: de A-, D- en G-snaren een octaaf hoger dan normaal en de lage E twee octaven hoger, zodat de gitaar van de onderste snaar naar boven klinkt als E4 A3 D4 G4 B3 E4. Het is een Nashville-stemming met een extra draai op de zesde snaar. Hij schreef de melodie van Comfortably Numb erop en speelde de arpeggio's van Hey You erop; hij vult ook de refreinen van Comfortably Numb en de akoestische partijen van Mother aan.

TuneLit zet Hey You in deze stemming, want die partij is het nummer. Je hebt er een set met hoge snaren voor nodig, maar je kunt dezelfde akkoordvormen op een gewone gitaar in standaardstemming spelen: de noten zijn hetzelfde, alleen vier snaren een octaaf lager. Voor Comfortably Numb en Mother staan de hoofdpartijen in standaardstemming, dus geldt de stemming van het album.

The Piper at the Gates of Dawn (1967)

E Standard −6 ¢11 nummers, elk met een knop Stemmen

Het album van Syd Barrett, opgenomen in Abbey Road met Norman Smith als producer. Elke tab die we vonden, van Astronomy Domine tot Bike, staat in standaardstemming, en dat geldt ook voor Syds slidepartijen. Flaming en The Scarecrow voegen een 12-snarige akoestische gitaar toe, ook in standaardstemming. Eén basstab van Bike zet de E-snaar van de bas naar D.

TuneLit mat de eerste Japanse cd (Toshiba-EMI CP32-5269) ongeveer 6 cent te laag (A ≈ 438.4), dicht genoeg bij kamertoon voor de meeste spelers. The Gnome is de uitschieter: ongeveer 34 cent te laag (A ≈ 431.5), constant van het eerste couplet tot het laatste. Zet de referentie voor dat nummer op 431 of 432.

A Saucerful of Secrets (1968)

E Standard7 nummers, elk met een knop Stemmen

De plaat waarop Gilmour instapte en Syd vertrok; Jugband Blues, het laatste nummer dat Syd voor de band schreef, sluit hem af. Alle tabs gebruiken standaardstemming, ook Syds slide op Remember a Day en de akoestische gitaar op See-Saw. De cd zit op kamertoon. Jugband Blues ligt iets lager, ongeveer 8 cent te laag. De titeltrack bestaat vooral uit orgel, percussie en effecten, en de meting is te zwak om veel te zeggen.

More (1969)

E Standard −8 ¢13 nummers, elk met een knop Stemmen

De soundtrack bij Barbet Schroeders film More, en het eerste album met Gilmour als hoofdgitarist en zanger: het stevige The Nile Song en Ibiza Bar, de akoestische Green Is the Colour en Cymbaline (nylonsnaren), en instrumentals. Alles met een tab staat in standaardstemming. De cd zit ongeveer 8 cent te laag (A ≈ 438), en Green Is the Colour ongeveer 16 cent te laag (A ≈ 436).

Ummagumma (1969)

E Standard9 nummers, elk met een knop Stemmen

Een dubbelalbum: vier nummers live opgenomen in 1969 en een studioschijf met één stuk van elk bandlid. Het zit niet in de collectie van de eigenaar, dus het is niet gemeten. De live-nummers (Astronomy Domine, Careful with That Axe, Eugene, Set the Controls for the Heart of the Sun, A Saucerful of Secrets) en Waters' Grantchester Meadows, met twee akoestische gitaren, staan in tabs in standaardstemming. Gilmours drieluik The Narrow Way is de uitzondering: tabs zetten de akoestische Part I en de elektrische Part III in Drop D, terwijl Part II in tabs in standaardstemming staat en een andere tab van Part III in standaard blijft. Wright's Sysyphus en Mason's The Grand Vizier's Garden Party hebben bijna geen gitaar.

Atom Heart Mother (1970)

E Standard5 nummers, elk met een knop Stemmen

De titelsuite, met blazers en koor, neemt de eerste kant in beslag; daarna een nummer van elk van Waters (If), Wright (Summer '68) en Gilmour (Fat Old Sun), en de keukencollage Alan's Psychedelic Breakfast. Gitaren staan in standaardstemming, ook de slides. Beide tabs van de suite zetten de E-snaar van de bas naar D, dus TuneLit vermeldt dat voor de bas. Eén tab van Fat Old Sun voegt een pedal steel toe in een C F C F A C-stemming, maar Gilmour kocht zijn pedal steel pas na deze sessies, dus we vermelden hem niet. De cd zit op kamertoon.

Meddle (1971)

E Standard −7 ¢6 nummers, elk met een knop Stemmen

De gewone gitaarpartijen staan in standaardstemming, ook Echoes, en het album heeft de twee bekendste vroege uitzonderingen van de band:

• One of These Days: de slidepartij komt van Gilmours Fender 1000 steel in open E-mineur (E B E G B E), de stemming die hij sindsdien op het podium voor het nummer gebruikt. De stuwende lijn die iedereen kent zijn twee basgitaren in standaardstemming, van Gilmour en Waters, waarvan één met oude, dove snaren.
• Fearless: Waters speelt een akoestische gitaar in een open G-stemming die Syd Barrett hem liet zien. De meest gedetailleerde tab en twee andere hebben G G D G B B (de lage E omhoog naar G, de A omlaag naar G, de hoge E omlaag naar B); andere tabs gebruiken gewone open G, D G D G B D. We vermelden de eerste en markeren hem als omstreden.

A Pillow of Winds is op een andere manier omstreden: fantabs en de aangeslagen akoestische gitaar staan in standaardstemming, terwijl één gedetailleerde transcriptie een elektrische arpeggio in E B E F♯ G B zet en de slide in open E. Geen enkele bron van de band beslecht het, dus houdt TuneLit standaardstemming aan.

Het exemplaar van de eigenaar is een Japanse cd uit 2009, geen eerste persing. Het ligt in totaal ongeveer 7 cent te laag (A ≈ 438.3), maar de nummers spreiden zich meer dan op elk ander Floyd-album: One of These Days 22 cent te laag (A ≈ 434.4), Fearless 17, A Pillow of Winds en San Tropez ongeveer 7, Seamus en Echoes op kamertoon. Over Echoes moet iets gezegd worden: de waarde van TuneLit komt uit de openingsminuten. Per deel gelezen komen de gezongen coupletten ongeveer 20 cent lager uit dan het begin, het lange middendeel keert terug naar kamertoon en het slotdeel zit ongeveer 10 cent laag. Klinken de coupletten vals op A 440, probeer dan A 435.

Obscured by Clouds (1972)

E Standard10 nummers, elk met een knop Stemmen

Een tweede soundtrack voor Barbet Schroeder, dit keer La Vallée, snel opgenomen in Frankrijk tussen de Dark Side-sessies door. Tabs houden alles in standaardstemming, ook de slide op de titeltrack. Daar moet je wel voorzichtig mee zijn: een transcriptie van een live-versie uit 1972 gebruikt een open stemming (E B D F♯ B D, een halve toon lager), dus de studiosteel stond misschien ook niet in standaardstemming. Eén gedetailleerde tab van When You're In zet de hoge snaar naar C, maar niets anders ondersteunt dat. Gilmour speelde later Wot's... Uh the Deal met een lap steel in open G6.

De cd zit op kamertoon. The Gold It's in the... ligt ongeveer 26 cent te laag (A ≈ 433.5), Stay ongeveer 17 en Mudmen ongeveer 13.

The Dark Side of the Moon (1973)

E Standard10 nummers, elk met een knop Stemmen

Gilmours Black Strat staat in standaardstemming op elk nummer met gitaar: Breathe, Time, Money (in b-mineur, met het laatste deel van het solo op een gitaar met 24 frets), Us and Them, Any Colour You Like, Brain Damage en Eclipse. De steelgitaar is de uitzondering. Bij Breathe voegt hij de slide-fills toe, en bij The Great Gig in the Sky is hij de enige gitaar, beide in open G6 (D G D G B E) volgens gilmourish.com en de meest gedetailleerde tabs. TuneLit zet Breathe in standaardstemming, omdat de akkoorden het hoofdgedeelte zijn, en The Great Gig in the Sky in G6.

De eerste Japanse cd (CP35-3017) zit in totaal op kamertoon, met twee duidelijke uitzonderingen. Time staat ongeveer 23 cent te laag (A ≈ 434), en niet alleen tijdens de klokken- en roto-tom-intro: de coupletten en het solo meten hetzelfde. The Great Gig in the Sky staat ongeveer 11 cent te hoog (A ≈ 443). Het album heeft dus drie instellingen nodig: A 440 voor het grootste deel, A 434 voor Time en A 443 voor Great Gig. Op de cd delen Speak to Me en Breathe één track; de meting van TuneLit hoort bij Breathe.

Wish You Were Here (1975)

E Standard −10 ¢5 nummers, elk met een knop Stemmen

Standaardstemming voor de Strat-partijen van Shine On You Crazy Diamond (in G-mineur), Have a Cigar, en de zes- en 12-snarige akoestische gitaren van Welcome to the Machine en het titelnummer. De intro van Wish You Were Here is een 12-snarige gitaar die is bewerkt om als een radio te klinken; het solo en het aanslaan zijn een Martin zessnarige, zonder capo. De steelpartijen gebruiken open G: Part VI van Shine On opent met Gilmours steel in open G6 volgens Wikipedia en gilmourish.com (één tab houdt hem in standaard), en de pedal steel achter het titelnummer staat in de tabs in open G (D G D G B D). De hoofdgitaren staan in standaardstemming, dus dat is wat de nummers vermelden.

De cd van de eigenaar (TOCP-65560, een latere Japanse uitgave) zit ongeveer 10 cent te laag (A ≈ 437.6), waarbij het titelnummer de uitzondering is op kamertoon. De eerste helft van Shine On meet dichter bij 5 cent te laag; bij zo'n verschil is het lastig te horen.

Animals (1977)

E Standard +7 ¢5 nummers, elk met een knop Stemmen

Standaardstemming voor Pigs on the Wing, Pigs (Three Different Ones) en Sheep. Dogs ligt een hele toon lager, D Standard (D G C F A D): gilmourish.com zegt dat zowel de Telecaster als de Ovation-akoestische gitaar zo gestemd waren, en het nummer ging van e-mineur, zoals de band het in 1974 live speelde, naar d-mineur op de plaat. Tabs die in E Standard zijn geschreven, spelen het een hele toon te hoog.

Gemeten op een originele Japanse lp (25AP 340) zit het album ongeveer 7 cent te hoog (A ≈ 441.7), ook Dogs; Pigs on the Wing (Part Two) ligt ongeveer 4 cent te laag. Een lp hangt af van de snelheid van de draaitafel, en de speelduur van de cd's die we konden vergelijken verschilt tussen uitgaven meer dan het effect, dus enkele centen fout door de draaitafel kunnen hier niet worden uitgesloten. Behandel de laatste paar cent voorzichtig.

The Wall (1979)

E Standard +11 ¢26 nummers, elk met een knop Stemmen

Standaardstemming voor het grootste deel van het album, met drie uitzonderingen aan de gitaarkant. Run Like Hell staat in Drop D, zoals Gilmour in 1992 aan het tijdschrift Musician vertelde; zijn tech Phil Taylor zei dat hij het in 1994 nog steeds op een Drop D-Telecaster speelde. Hey You wordt gespeeld op de hierboven beschreven Ovation met hoge snaren, net als delen van Comfortably Numb en Mother, waar de hoofdgitaren in standaardstemming staan. Is There Anybody Out There? heeft een klassieke gitaar, gespeeld door sessiemuzikant Joe DiBlasi, in standaardstemming.

De toonhoogte is het echte verhaal. TuneLit mat een originele Japanse dubbel-lp (40AP 1750~1), waarvan de speelduur binnen 0.1 % overeenkomt met de cd uit 1985, dus de draaitafel is niet de oorzaak. Het album zit ongeveer 11 cent te hoog (A ≈ 443). Comfortably Numb, Another Brick in the Wall (Part 2), Mother en het grootste deel van de plaat liggen daar dichtbij. Een paar nummers liggen hoger:

• In the Flesh?: ongeveer 39 cent te hoog (A ≈ 450), constant door het hele nummer.
• Hey You en Run Like Hell: ongeveer 26 cent (A ≈ 447).
• Outside the Wall: ongeveer 21 cent; In the Flesh: ongeveer 19.
• The Trial, vooral orkest en stemmen: ongeveer 43 cent.

Nobody Home is het enige nummer op kamertoon. In the Flesh? en The Trial zitten precies halverwege tussen twee noten, dus hun pagina's bieden twee Stemmen-knoppen. Met de gitaren in standaardstemming en de halve-toonscontrole uit de audio die het ermee eens is, is de E Standard-meting waar je mee moet beginnen.

The Final Cut (1983)

E Standard +6 ¢12 nummers, elk met een knop Stemmen

Roger Waters' laatste album met de band, grotendeels opgebouwd op piano, akoestische gitaar en orkest, met Gilmours elektrische gitaar op een paar nummers en zijn enige leadzang op Not Now John. Geen enkele bron geeft een nummer een alternatieve stemming, en de tabs gebruiken standaardstemming. Gemeten op een originele Japanse lp (25AP 2410) zit het album ongeveer 6 cent te hoog (A ≈ 441.6); The Gunner's Dream ligt hoger (16 cent), The Hero's Return lager (11 cent te laag) en The Post War Dream op kamertoon.

A Momentary Lapse of Reason (1987)

E Standard10 nummers, elk met een knop Stemmen

Gilmours eerste album als leider van de band, vooral op een Steinberger en een Strat. Het zit niet in de collectie van de eigenaar, dus het is niet gemeten. Noch de tabs, noch de sessienotities van gilmourish.com geven een nummer een alternatieve stemming. Sorrow klinkt alsof het heel laag gestemd is, maar de enorme openingstoon kwam van het gitaarspelen door een pa in een lege arena in Los Angeles, opgenomen met de ruimte; de tab en de gitaarpartijen staan in standaardstemming, en Tony Levin speelt er een basgitaar met 5 snaren onder. Yet Another Movie eindigt met een slidesolo, een lap steel volgens Wikipedia; de stemming ervan is niet gedocumenteerd.

The Division Bell (1994)

E Standard11 nummers, elk met een knop Stemmen

Standaardstemming voor bijna alles: Strats, een Les Paul op A Great Day for Freedom, een Whammy-pedaal op Marooned (de octaafsprongen komen van het pedaal, niet van een stemming), de talkbox op Keep Talking, een akoestische Gibson J-200 op Lost for Words. Twee uitzonderingen:

• Poles Apart staat in DADGAD (D A D G A D). Gilmour zei dat hij dacht de stemming zelf te hebben uitgevonden, en het nummer ontstond er binnen enkele minuten uit; op tournee hield hij een tweede J-200 in die stemming.
• High Hopes eindigt met een lap steel-solo. De rest van het nummer is piano en een nylonsnarige akoestische gitaar in standaardstemming. De lap steel staat op het podium in open E-mineur (E B E G B E); niemand uit de band heeft de studiostemming genoemd, dus het nummer vermeldt standaardstemming en de opmerking geeft die van de steel.

De eerste Japanse cd (SRCS 7324) zit op elk nummer op kamertoon.

The Endless River (2014)

E Standard18 nummers, elk met een knop Stemmen

Grotendeels opgebouwd uit instrumentale opnames van de Division Bell-sessies, twintig jaar later afgemaakt. Het zit niet in de collectie van de eigenaar, dus het is niet gemeten. Er is geen stemming per nummer gedocumenteerd. Louder than Words, het enige nummer met zang, voegt een akoestische gitaar met hoge snaren (een set in Nashville-stijl) toe aan elektrische gitaren in standaardstemming, en It's What We Do bevat een baritone Telecaster waarvan de stemming niet bekend is.

TuneLit mat 120 tracks van twaalf albums: de eerste Japanse cd-persingen van de albums van Piper tot The Dark Side of the Moon, een Japanse cd uit 2009 van Meddle, een latere Japanse cd van Wish You Were Here, de eerste Japanse persing van The Division Bell, en originele Japanse lp's van Animals, The Wall en The Final Cut. De methode luistert naar 90 seconden van elke track vanaf 0:45 en vergelijkt de sterkste noten met het A 440-raster. De waarde van het album is het midden van zijn nummers, gewogen naar hoe duidelijk elke meting was; een nummer krijgt een eigen waarde als het met een duidelijke meting 8 cent of meer van zijn album ligt.

Wat opvalt:

• Gemiddeld ligt niets ver af. De albumwaarden lopen van ongeveer 10 cent te laag (Wish You Were Here) tot 11 cent te hoog (The Wall), veel dichter bij A 440 dan bijvoorbeeld de platen van Pantera, die lager zijn gestemd.
• The Wall is de hoge, en binnen het album zit een groep nummers 20 tot 40 cent te hoog. Op de lp is de draaitafel niet de oorzaak.
• Singlenummers zorgen voor de verrassingen: Time 23 cent te laag op een album op 440, The Gnome 34 te laag, One of These Days 22 te laag, The Gold It's in the... 26 te laag, In the Flesh? 39 te hoog. Deze metingen zijn constant van begin tot eind van elk nummer, dus het gaat niet om een voorbijgaande intro of effect.
• Echoes heeft niet één toonhoogte. De delen meten verschillend, van kamertoon tot ongeveer 20 cent te laag.

Grenzen om in gedachten te houden. Een draaitafel die 0.3 % te snel of te langzaam loopt, verschuift een lp-opname met ongeveer 5 cent, wat voor Animals en The Final Cut telt. Remasters kunnen afwijken van eerste persingen; we hebben alleen de hierboven genoemde uitgaven gemeten, en verder niets. Nummers die op orgels, orkesten, geluidseffecten of synthesizers zijn gebouwd (A Saucerful of Secrets, On the Run, Quicksilver, Party Sequence) geven zwakke metingen; hun waarden doen voor gitaar toch weinig ter zake. Waarden binnen ±4 cent tellen als kamertoon.

De audiocontrole op halve tonen, die test of de laagste open snaar van de plaat echt staat waar de stemming zegt, klopt met 85 van de 120 nummers, waaronder Dogs in D Standard, Run Like Hell in Drop D, Poles Apart in DADGAD, Fearless in zijn open G en The Great Gig in the Sky in G6. Twaalf nummers wijzen een halve toon omhoog naar F, de bekende fout van de methode bij nummers die zelden de open lage E spelen (Another Brick in the Wall Part 2, Southampton Dock en andere); geen van die nummers is verschoven.

Elke stemming op de albumpagina's heeft een statuslabel:

• Officieel: een bandlid of zijn tech heeft het gezegd. Run Like Hell (Drop D) en Poles Apart (DADGAD), in Gilmours eigen woorden.
• Vaak genoemd: meerdere onafhankelijke bronnen zijn het eens, zoals de materiaalnotities op gilmourish.com, de artikelen over nummers op Wikipedia en de meest gedetailleerde tabs. De steelstemmingen, Dogs en de akoestische Hey You met hoge snaren zitten op dit niveau.
• Volgens tabs: alleen tabs. De meeste vroege albums, The Final Cut en de laatste drie albums rusten op tabs, die het allemaal eens zijn over standaardstemming.
• Omstreden: de bronnen spreken elkaar tegen. Fearless (G G D G B B of D G D G B D) en A Pillow of Winds.
• Gemeten door TuneLit: onze eigen toonhoogte-analyse van de cd's en lp's van de eigenaar, met de afwijking in cent. Alleen de cijfers worden gepubliceerd; de audio wordt nooit opgeslagen of gedeeld.

Een meting kent de afwijking alleen binnen een halve toon, dus de naam van de stemming (E Standard, Drop D, D Standard) komt uit de bronnen hierboven, en de gemeten cent komen daarbovenop. Klinkt een nummer toch een beetje vals, verschuif dan de referentie met een hertz: rond 440 Hz is één hertz ongeveer 4 cent.

• The Piper at the Gates of Dawn (1967): E Standard −6 ¢ (A ≈ 438). The Gnome −34 ¢ (A ≈ 431.5).
• A Saucerful of Secrets (1968): E Standard op A 440. Jugband Blues −8 ¢.
• More (1969): E Standard −8 ¢. Green Is the Colour −16 ¢.
• Ummagumma (1969, niet gemeten): E Standard; The Narrow Way in Drop D.
• Atom Heart Mother (1970): E Standard op A 440; de bas van de suite in Drop D.
• Meddle (1971): E Standard −7 ¢. One of These Days: steel in open E-mineur (E B E G B E), −22 ¢. Fearless: G G D G B B (of open G D G D G B D), −17 ¢. Seamus and Echoes op A 440 (de coupletten van Echoes ongeveer −20 ¢).
• Obscured by Clouds (1972): E Standard op A 440. The Gold It's in the... −26 ¢, Stay −17 ¢, Mudmen −13 ¢.
• The Dark Side of the Moon (1973): E Standard op A 440. Time −23 ¢ (A ≈ 434). The Great Gig in the Sky: steel in open G6 (D G D G B E), +11 ¢. De steelpartijen van Breathe vullen aan in open G6.
• Wish You Were Here (1975): E Standard −10 ¢ (A ≈ 437,6); het titelnummer op A 440. Steelpartijen in open G.
• Animals (1977): E Standard +7 ¢ (LP). Dogs: D Standard +7 ¢. Pigs on the Wing (Part Two) −4 ¢.
• The Wall (1979): E Standard +11 ¢ (A ≈ 443). In the Flesh? +39 ¢, Hey You (high-strung, E4 A3 D4 G4 B3 E4) +26 ¢, Run Like Hell (Drop D) +26 ¢, Outside the Wall +21 ¢, In the Flesh +19 ¢, Nobody Home op A 440.
• The Final Cut (1983): E Standard +6 ¢ (LP). The Gunner's Dream +16 ¢, The Hero's Return −11 ¢, The Post War Dream op A 440.
• A Momentary Lapse of Reason (1987, niet gemeten): overal E Standard.
• The Division Bell (1994): E Standard op A 440. Poles Apart in DADGAD; de steelsolo van High Hopes in open E-mineur.
• The Endless River (2014, niet gemeten): E Standard.
• Gouden regel: de snaren staan bijna altijd op standaard; controleer de A-waarde van het nummer, vooral bij The Wall en een paar losse nummers, voordat je aan je oren gaat twijfelen.