Stroje Alice in Chains.

Nazwa, jaką nadał mu Cantrell, mówi wszystko. W artykule Guitar World z 2009 roku o jego G&L Rampage, gitarze, na której grał na każdej płycie Alice in Chains, nazywa strojenie głównej gitary Rampage o półton w dół „standardowym strojem Alice in Chains”: E♭ A♭ D♭ G♭ B♭ E♭ od najniższej do najwyższej. Lekcje MusicRadar mówią to samo prostymi słowami: Jerry zawsze stroi o półton w dół, dla głębszych riffów i szerszego, bardziej agresywnego vibrato.

Dla gracza to łatwa część. Każda struna schodzi o jeden półton, kształty akordów i palcowanie zostają dokładnie takie same, a wszystko brzmi o pół tonu niżej. Otwarty akord E5, który otwiera tyle riffów Cantrella, staje się E♭5, a kształt G brzmi jako G♭. Bas robi to samo: E♭ A♭ D♭ G♭. Mike Starr grał tak na Facelift i Dirt, a od Jar of Flies gra tak Mike Inez.

W TuneLit wybierz E♭ Standard, albo po prostu naciśnij przycisk Nastrój na stronie albumu. Ponieważ płyty są oddalone o kilka centów od A 440, przyciski mają mały offset, na przykład „E♭ Standard +10 ¢” dla Dirt. Więcej o tym poniżej.

Ten sam artykuł Guitar World opisuje drugi Rampage, kupiony wkrótce po pierwszym, który żyje na stroju Drop D obniżonym o półton. TuneLit nazywa to Drop C♯, C♯ G♯ C♯ F♯ A♯ D♯; Guitar World i MusicRadar zapisują te same dźwięki jako D♭ A♭ D♭ G♭ B♭ E♭ i nazywają to Drop D♭. To E♭ Standard ze struną 6 obniżoną jeszcze o cały ton, z E♭ do C♯.

Da się tam dojść na dwa sposoby. Z E♭ Standard obniż strunę 6 o cały ton, aż zrówna się ze strunę 4 oktawę niżej. Z normalnego strojenia najpierw nastrój Drop D, a potem obniż wszystkie sześć strun o półton. Tak czy inaczej, trzy dolne struny tworzą power chord, który można zagrać jednym palcem, a na tym opierają się riffy jak Them Bones.

Drop C♯ pojawia się na prawie każdej płycie: We Die Young i Sunshine na Facelift, Them Bones, Dam That River i Rain When I Die na Dirt, I Stay Away na Jar of Flies, Grind i Sludge Factory na albumie z 1995 roku, All Secrets Known, Last of My Kind, A Looking in View i Acid Bubble na Black Gives Way to Blue, Hollow, Stone i Lab Monkey na The Devil Put Dinosaurs Here, oraz Red Giant na Rainier Fog. W tych piosenkach bas też obniża niską strunę do C♯.

Kilka piosenek zostawia gitary w E♭ Standard, ale obniża tylko bas. Tabulatury pokazują to w Down in a Hole, Check My Brain i The One You Know, a w Down in a Hole analiza TuneLit rzeczywiście słyszy niskie C♯, którego bas w E♭ nie mógłby zagrać. Strony albumów podają osobne ustawienie Nastrój bas dla tych piosenek.

Album zatytułowany tak jak zespół, z 1995 roku, ten z trzynogim psem na okładce, jest jedyną płytą, na której stroje robią się skomplikowane. Według wywiadów Cantrella z wczesnego 1996 roku, zebranych w Wikipedii, trzy piosenki używają stroju otwartego, którego wcześniej nigdy nie używał: Shame in You, Nothin' Song i Over Now. Pomysł wziął się z gitary, którą pożyczył przyjacielowi, a która wróciła nastrojona w ten sposób.

Over Now to najwyraźniejszy przypadek. Wikipedia i tabulatury nazywają jego strój open C♯: open D obniżone o półton, które przyciski Nastrój TuneLit nazywają Open D♭, D♭ A♭ D♭ F A♭ D♭ od najniższej do najwyższej (C♯ G♯ C♯ F G♯ C♯ w tabulaturach). Zagrane pociągnięciem na pustych strunach brzmią akordem D♭ dur. Z E♭ Standard obniżasz strunę 6 do D♭ (cały ton), zostawiasz strunę 5 i 4 na miejscach, strunę 3 obniżasz o półton do F, a strunę 2 i 1 o cały ton do A♭ i D♭.

Pozostałe dwa są mniej pewne. Przy Shame in You tabulatury nie zgadzają się ze sobą: najczęściej grana ma riffy w Drop C♯, a tylko gitarę w outro w otwartym C♯, a inna umieszcza większość utworu w otwartym C♯ moll (C♯ G♯ C♯ E G♯ C♯). Trzy dolne struny są w tych trzech strojach takie same, więc niskie riffy brzmią podobnie; dopiero otwarte akordy wyżej się rozchodzą. Przy Nothin' Song jedyna znaleziona tabulatura ma gitary w E♭ Standard, ale musi obniżyć bas do C♯, żeby sięgnąć do niskich dźwięków. Na płycie niskie C♯ stanowi około dwóch trzecich niskich dźwięków, jakie słyszy TuneLit, czyli daleko poza tym, co może zagrać gitara albo bas w E♭. Relacja samego Cantrella wskazuje w tym samym kierunku, więc strony podają utwór w Open D♭ i oznaczają go jako sporny.

Streszczenie z Wikipedii mówi, że większość pozostałych utworów nagrano „w Drop D”. Tabulatury się z tym nie zgadzają: umieszczają większość albumu w zwykłym E♭ Standard, a Grind i Sludge Factory w Drop C♯. Sprawdzenie TuneLit z nagrania zgadza się z tabulaturami. W Head Creeps, Frogs, Heaven Beside You, Again i God Am najniższą słyszaną struną jest E♭. W Head Creeps i Frogs E♭ to najczęściej grany niski dźwięk basu, a C♯ poniżej prawie nie brzmi. Album jest więc podany w E♭ Standard, a utwory w Drop C♯ i w strojach otwartych z tabulatur są oznaczone pojedynczo.

1990 do 1992: Facelift, Sap i Dirt. Brzmienie zespołu ustalił już pierwszy album. Producent Dave Jerden nagrał Facelift w Seattle i Hollywood zimą 1989–⁠90, z Rampage Cantrella przez Marshalla zmodyfikowanego przez Reinholda Bognera, wzmacniacz, którego, jak mówi, użył na Facelift i Dirt. Wszystko jest w E♭ Standard poza utworami w Drop C♯. Akustyczne EP Sap i mroczniejszy, cięższy Dirt zachowały dokładnie te same dwa stroje. Layne Staley, który napisał Hate to Feel i Angry Chair i gra na nich gitarę rytmiczną, obniżył swoją gitarę tak jak Cantrell.

1993 do 1995: Jar of Flies i album eponimiczny. Mike Inez zastąpił Mike Starr podczas trasy Dirt, a jego pierwsza płyta z zespołem, akustyczny Jar of Flies, powstała i została nagrana w około tydzień. Te same stroje: E♭ Standard, a I Stay Away w Drop C♯. Album z 1995 roku, nagrany z Tobym Wrightem w Bad Animals w Seattle, dodał utwory w Open D♭. Potem zespół przestał koncertować. Staley zmarł w 2002 roku.

2009 do dziś: lata Williama DuValla. Gdy Alice in Chains wróciło z Black Gives Way to Blue, DuVall przejął gitarę rytmiczną i dzielił wokal z Cantrellem. Strojów nie zmieniono. Obaj gitarzyści grają na każdym utworze w tym samym stroju: domyślnie E♭ Standard, a w najcięższych riffach Drop C♯, także w The Devil Put Dinosaurs Here i Rainier Fog. Jeśli grasz stare utwory z drugim gitarzystą, oboje stroicie tak samo.

Facelift (1990)

E♭ Standard +4 ¢12 piosenek, każda z przyciskiem Nastrój

E♭ Standard w dziesięciu z dwunastu utworów: Man in the Box, Sea of Sorrow, Bleed the Freak, Love, Hate, Love, It Ain't Like That i reszta, z basem także w E♭. We Die Young i Sunshine są w Drop C♯, a obie tabulatury każdego z nich się zgadzają. Gadająca gitara w Man in the Box to talk box, pomysł producenta Dave'a Jerdena, a nie trik ze strojem.

TuneLit zmierzył oryginalne CD Columbia z 1990 roku (CK 46075) około 4 ¢ za wysoko (A ≈ 441,1), wystarczająco blisko kamertonu, by większość uszu tego nie zauważyła. Dwa utwory odstają. Bleed the Freak jest około 15 ¢ za wysoko, a It Ain't Like That około 21 ¢ za nisko, czyli ćwierć półtonu poniżej reszty albumu. W It Ain't Like That sprawdzenie z nagrania nadal słyszy E♭ jako najniższą strunę, więc to E♭ Standard nastrojony nisko, a nie D. Każdy z tych dwóch utworów ma własny przycisk Nastrój.

Sap (1992)

E♭ Standard4 piosenki, każda z przyciskiem Nastrój

Prawie akustyczne EP, nagrane w kilka dni w listopadzie 1991, jest w E♭ Standard w całości: Brother, Got Me Wrong, Right Turn i Am I Inside. Nastrój akustyka także o półton w dół. Brother był pierwszym prowadzącym wokalem Cantrella. Ann Wilson z Heart śpiewa w Brother i Am I Inside, a Right Turn, podpisany jako „Alice Mudgarden”, to utwór z udziałem Chrisa Cornella i Marka Arma. Niewymieniony piąty utwór, Love Song, w którym czterej członkowie zamieniają się instrumentami, nie jest tu uwzględniony.

Biblioteka ma Sap tylko w ramach boxu Original Album Classics z 2011 roku. TuneLit zmierzył go na kamertonie (+1 ¢), z wyjątkiem Right Turn, który jest około 20 ¢ za nisko (A ≈ 435). Sprawdzenie z nagrania potwierdza E♭ jako najniższą strunę Right Turn, więc i tu to znany strój, tylko nastrojony niżej.

Dirt (1992)

E♭ Standard +10 ¢13 piosenek, każda z przyciskiem Nastrój

Przegląd Dirt utwór po utworze w MusicRadar ujmuje to tak: Jerry stroi o półton w dół, a Them Bones i Dam That River są w Drop C♯. Tabulatury się zgadzają i dodają Rain When I Die do utworów w Drop C♯. Rooster, Would?, Down in a Hole, Sickman, Junkhead, Dirt, God Smack, Hate to Feel i Angry Chair są w E♭ Standard. Falujący dźwięk w czystych partiach Rooster to flanger, a mroczne brzmienie Would? pochodzi od nut, które wybiera Cantrell, a nie od niższego stroju. W Down in a Hole gitary zostają w E♭, a bas schodzi do C♯.

Biblioteka ma oryginalne europejskie CD z 1992 roku (Columbia 472330 2, Austria) z oryginalną kolejnością utworów: Down in a Hole jako 12., przed Would?, oraz 43-sekundowy Iron Gland z Tomem Arayą ze Slayera jako 9. Późniejsze wydania z USA przesuwają Down in a Hole na 4. miejsce. TuneLit zmierzył CD około 10 ¢ za wysoko (A ≈ 442,4). To wystarczy, by gitara nastrojona na A 440 brzmiała lekko za nisko przy Rooster lub Would?, więc każdy przycisk Nastrój na Dirt ma +10 ¢. Tylko Iron Gland jest na kamertonie.

Jar of Flies (1994)

E♭ Standard +13 ¢7 piosenek, każda z przyciskiem Nastrój

Drugie akustyczne EP zostaje w E♭ Standard: Rotten Apple, Nutshell, No Excuses, Whale & Wasp, Don't Follow i Swing on This. Wyjątkiem jest I Stay Away, w Drop C♯, z partiami akustycznymi 12-strunowymi i basem także obniżonym. Nutshell często uczy się w E Standard, bo łatwiej go czytać. Płyta jest o półton niżej.

To najwyżej nastrojona płyta w katalogu. TuneLit zmierzył CD, znowu z boxu z 2011 roku, około 13 ¢ za wysoko (A ≈ 443,3). Każdy utwór się zgadza, od +9 ¢ w Swing on This do +17 ¢ w Whale & Wasp. Sap, zmierzony z tego samego boxu, jest na kamertonie, więc box jako całość nie przyspiesza. Czy oryginalne CD z 1994 roku wychodzi tak samo, pokaże tylko pomiar tego egzemplarza. Gitara nastrojona na A 440 brzmi wyraźnie za nisko przy Nutshell; przyciski Nastrój ustawiają +13 ¢.

Alice in Chains (1995)

E♭ Standard +8 ¢12 piosenek, każda z przyciskiem Nastrój

Strojami zajmuje się sekcja Open D♭ powyżej. W skrócie: E♭ Standard w Brush Away, Heaven Beside You, Head Creeps, Again, God Am, So Close i Frogs; Drop C♯ w Grind i Sludge Factory; Open D♭ (otwarte C♯ z tabulatur) w Over Now, a także w Shame in You i Nothin' Song, z wątpliwościami wyjaśnionymi w uwagach. Cantrell śpiewa główną partię w Grind, Heaven Beside You i Over Now. Solo w Grind to jego pierwsze ujęcie z domowego dema, na którym Toby Wright się uparł.

TuneLit zmierzył oryginalne CD Columbia z 1995 roku (CK 67248) około 8 ¢ za wysoko (A ≈ 442,1). So Close wypada wyżej, około 19 ¢ za wysoko, i ma własny przycisk Nastrój.

Black Gives Way to Blue (2009)

E♭ Standard −4 ¢11 piosenek, każda z przyciskiem Nastrój

Pierwszy album z Williamem DuVallem, wyprodukowany przez Nicka Raskulinecza, zachowuje oba stroje. Your Decision, Private Hell, Take Her Out, Lesson Learned, Check My Brain i utwór tytułowy, z Eltonem Johnem przy pianinie, są w E♭ Standard. Last of My Kind, A Looking in View i Acid Bubble są w Drop C♯. Chorobliwie kołyszące brzmienie Check My Brain bierze się z zagrań, które nie dochodzą do dźwięku, według opisu samego Cantrella. Najczęściej grane tabulatury obniżają tylko bas do C♯.

Dwa utwory wymagały bliższego przyjrzenia się. Tabulatury All Secrets Known się nie zgadzają: Drop C♯ albo B Standard z 5-strunowym basem. Na CD jego najniższe dźwięki leżą jednak na C♯ i D, prawie bez B, więc jest podany w Drop C♯. Jedyna tabulatura When the Sun Rose Again jest zapisana w E Standard, ale nie ma autora, a sprawdzenie z nagrania słyszy E♭ jako najniższą strunę, więc E♭ Standard z albumu zostaje.

TuneLit zmierzył CD Virgin z 2009 roku około 4 ¢ za nisko (A ≈ 438,9), a każdy utwór mieści się w kilku centach od tej wartości. Przy takiej różnicy większość graczy jej nie usłyszy. Przyciski Nastrój mają −4 ¢ dla porządku.

The Devil Put Dinosaurs Here (2013)

E♭ Standard −4 ¢12 piosenek, każda z przyciskiem Nastrój

Ten sam przepis: E♭ Standard w Pretty Done, Voices, utworze tytułowym, Low Ceiling, Breath on a Window, Scalpel, Phantom Limb, Hung on a Hook i Choke; Drop C♯ w Hollow, Stone i Lab Monkey. Riff Hollow przyszedł Cantrellowi podczas rozgrzewki przed ostatnim koncertem trasy zespołu z 2010 roku i stał się pierwszym singlem albumu.

TuneLit zmierzył CD Capitol z 2013 roku około 4 ¢ za nisko (A ≈ 438,9), dokładnie jak Black Gives Way to Blue.

Rainier Fog (2018)

E♭ Standard10 piosenek, każda z przyciskiem Nastrój

Nie ma tego w bibliotece właściciela strony, więc nie zmierzono: ustawienia pochodzą z tabulatur, przy kamertonie. Podają album w E♭ Standard, z Red Giant w Drop C♯ i basem obniżonym do C♯ pod gitarami w The One You Know. Maybe ma tylko automatycznie wygenerowaną tabulaturę, która podaje Drop C♯; dopóki nie pojawi się lepsze źródło, zostaje E♭ Standard z albumu. Album nagrano częściowo w Studio X w Seattle, w tym samym pomieszczeniu co album z 1995 roku.

Analiza nagrania w TuneLit czyta 90 sekund każdego utworu i ustala, jak daleko muzyka leży od siatki A 440. Zna to przesunięcie tylko w obrębie półtonu, więc sam półton (E♭, a nie D czy E) pochodzi z tabulatur i źródeł. Drugie sprawdzenie, z nagrania, pyta, czy najniższa struna pusta naprawdę leży tam, gdzie mówią tabulatury.

Utwory z własnymi wartościami: Bleed the Freak (+15 ¢), It Ain't Like That (−21 ¢), Right Turn (−20 ¢), Iron Gland (na kamertonie) i So Close (+19 ¢). Utwory w Drop C♯ i Open D♭ dzielą przesunięcie swojego albumu.

Wzór jest łatwy do odczytania. Cztery albumy z ery Staleya i Jar of Flies odchylają się w górę, między 4 a 13 centów, a dwa albumy z ery DuValla odchylają się w dół o około 4. Żadnego z nich nie trzeba innego odniesienia A, jak w płytach Pantery, ale 10 do 13 centów wystarcza, by gitara nastrojona na A 440 brzmiała fałszywie przy Dirt albo Jar of Flies, zwłaszcza przy długich akustycznych akordach. Żadne źródło nie wyjaśnia tych odchyleń. Niewielkie różnice takie jak te zwykle biorą się z magnetofonu, który podczas nagrywania lub masteringu chodzi odrobinę za szybko albo za wolno, co przesuwa całą płytę naraz. It Ain't Like That i Right Turn, ćwierć półtonu poniżej sąsiadów, wyglądają na strojone lub nagrywane osobno od reszty.

Sprawdzenie półtonu z nagrania zgadza się z podanym strojem w 66 z 71 zmierzonych utworów, w tym w utworach Drop C♯ i Open D♭. Nie jest pewne przy Brother, Grind, So Close i Last of My Kind. Przy Confusion skłania się o jeden półton niżej, do D, bez tabulatury ani źródła, które by to potwierdzały, więc Confusion zostaje w E♭ Standard. Jego niskie dźwięki wyjaśniają też, jak Nothin' Song trafiła do Open D♭ (powyżej). Stawiają też jedno dodatkowe pytanie dla basistów: w Rotten Apple, Don't Follow i Hung on a Hook TuneLit słyszy sporo niskiego C♯, poniżej tego, co może zagrać bas w E♭, chociaż żadna tabulatura nie obniża tam basu. Ustawienia gitar nie są przez to zmienione.

Każdy strój na stronach albumów ma etykietę statusu. W przypadku Alice in Chains większość z nich brzmi Zmierzone przez TuneLit, bo przesunięcie pochodzi z naszej własnej analizy CD. Sama nazwa stroju nadal opiera się na innych rodzajach dowodów:

• Oficjalne: członek zespołu to powiedział. Określenie Cantrella E♭ Standard, „standardowy strój Alice in Chains”, oraz jego drugi Rampage w Drop C♯ pochodzą z artykułu Guitar World z 2009 roku o jego gitarach.
• Często podawane: zaufane media się zgadzają. Lekcja Dirt w MusicRadar wymienia Them Bones i Dam That River jako utwory w Drop C♯. Wikipedia podaje otwarte C♯ w Over Now.
• Z tabulatur: transkrypcje, głównie Songsterr, sprawdzone krzyżowo w e-chords, gdzie się dało. Większość strojów poszczególnych utworów opiera się właśnie na tym, w tym każdy utwór w Drop C♯ z późniejszych albumów.
• Sporne: źródła się nie zgadzają, tak jak przy albumie z 1995 roku jako całości oraz przy Shame in You, Nothin' Song, All Secrets Known i Check My Brain. Podajemy najlepiej udokumentowaną opcję, a inną wyjaśniamy w uwagach.
• Zmierzone przez TuneLit: nasza analiza CD podaje przesunięcie w centach. Publikujemy tylko liczby; nagranie nigdy nie jest zapisywane ani udostępniane.

Rainier Fog to jedyny album bez pomiaru: jego ustawienia to stroje z tabulatur przy A 440.

• Zacznij od struny 6. Większość riffów żyje na najniższej strunie, więc nastrój ją najpierw i posłuchaj jej przy otwierającym riffie nagrania, zanim nastroisz resztę.
• Zachowaj przesunięcie. Na Dirt i Jar of Flies warto zostawić +10 ¢ i +13 ¢ z przycisków Nastrój. Jeśli nastroisz na czysto A 440, długie akustyczne akordy będą dudnić względem nagrania.
• Przełączanie między E♭ a Drop C♯. Zmienia się tylko struna 6, o cały ton. Jeśli grasz zestaw z obydwoma, drugi gitarzysta oszczędza sporo strojenia, i właśnie dlatego Cantrell ma dwa Rampage.
• Struny. Półton w dół na zwykłych strunach 10–⁠46 wydaje się trochę luźny, a Drop C♯ obniża strunę 6 o półtora tonu poniżej standardu. Wielu graczy podnosi jeden rozmiar grubości albo używa cięższej struny tylko na strunie 6.
• Tabulatury w E Standard. Wiele popularnych wersji Nutshell, Would?, Rooster i Man in the Box jest przepisanych na E Standard. Zostaw takie same progi i zamiast tego obniż o półton, a tabulatura i nagranie będą się zgadzać.
• Nie twój strój? Funkcja Graj razem z utworem w TuneLit może przenieść nagranie w strój, w którym twoja gitara już jest.

Jeśli utwór wciąż brzmi trochę nie tak, przesuń odniesienie o herc lub mniej. Przy około 440 Hz jeden herc to około 4 centy.

• Domyślnie, każdy album: E♭ Standard (E♭ A♭ D♭ G♭ B♭ E♭), bas E♭ A♭ D♭ G♭.
• Ciężkie utwory: Drop C♯ (C♯ G♯ C♯ F♯ A♯ D♯), bas, którego najniższa struna też jest na C♯.
• Facelift (1990): E♭ Standard +4 ¢; We Die Young i Sunshine w Drop C♯; Bleed the Freak +15 ¢, It Ain't Like That −21 ¢.
• Sap (1992): E♭ Standard przy A 440; Right Turn −20 ¢.
• Dirt (1992): E♭ Standard +10 ¢; Them Bones, Dam That River i Rain When I Die w Drop C♯; Down in a Hole z basem w Drop C♯.
• Jar of Flies (1994): E♭ Standard +13 ¢; I Stay Away w stroju Drop C♯.
• Alice in Chains (1995): E♭ Standard +8 ¢; Grind i Sludge Factory w Drop C♯; Over Now, Shame in You i Nothin' Song w Open D♭ (D♭ A♭ D♭ F A♭ D♭, otwarte C♯ z tabulatur); So Close +19 ¢.
• Black Gives Way to Blue (2009): E♭ Standard −4 ¢; All Secrets Known, Last of My Kind, A Looking in View i Acid Bubble w Drop C♯; Check My Brain z basem w Drop C♯.
• The Devil Put Dinosaurs Here (2013): E♭ Standard −4 ¢; Hollow, Stone i Lab Monkey w Drop C♯.
• Rainier Fog (2018, z tabulatur): E♭ Standard; Red Giant w Drop C♯; The One You Know z basem w Drop C♯.